Over mentaal welzijn als fundament, niet als bijzaak
Op 28 april staat de wereld even stil bij een thema dat elke dag speelt: veiligheid en gezondheid op het werk.
De VN omschrijft het als een bewustmakingscampagne met één centraal doel: het aantal werkgerelateerde doden, gewonden en ziektegevallen wereldwijd terugdringen.
“Each of us is responsible for stopping deaths and injuries on the job.”
United Nations, World Day for Safety and Health at Work
Maar wat betekent ‘gezondheid op het werk’ vandaag de dag eigenlijk nog?
Lang was het antwoord bijna uitsluitend fysiek. Helmen, veiligheidsvesten, ergonomische stoelen. Onmisbaar, absoluut; en ondertussen weten we meer.
De stille kant van veiligheid
Mentale gezondheid is geen zachte aanvulling op ‘echte’ veiligheid. Het ís veiligheid.
Stress die zich ophoopt in de schouders. Een hoofd dat niet meer stil wil staan na de werkdag. Grenzen die langzaam vervagen tot ze er niet meer lijken te zijn. Het zijn geen luxeproblemen. Het zijn signalen die te vaak genegeerd worden, totdat ze luider spreken dan verwacht.
De VN erkent dit uitdrukkelijk. Psychosociale factoren, werkdruk, verlies van controle over het eigen werk: ze staan op de radar als opkomende risico’s die de werkplek onveilig maken. Niet zichtbaar in statistieken van bedrijfsongevallen, maar wél voelbaar in ziekteverzuim, verloop en uitputting.
Wat wij zien op de werkvloer
In onze sessies en opleidingen komen we mensen tegen die keihard werken en weinig vragen. Die ’s morgens vroeg starten en uren later pas ontdekken dat hun lichaam al een tijdje om aandacht vraagt.
Stijve schouders, een zwaar hoofd, energie die weg is nog voor de middag …
Mensen zijn vaak verrast, niet door de klachten zelf, die kennen ze door en door; maar door hoe snel ze kunnen keren. Door hoe toegankelijk welzijn eigenlijk is, als je weet hoe je er zelf op kunt inzetten.
“Welzijn is iets waar we zelf regie over dienen te nemen.”
Dat is precies waar wij op inzetten: eigenaarschap. Geen afhankelijkheid van een workshop of een jaarlijkse actiedag, maar concrete inzichten en handvatten die mensen meteen kunnen toepassen. Achter hun bureau, aan de koffiemachine, tijdens een micropauze, in de file, …
Begrijpen versnelt verandering
Iets wat ons keer op keer opvalt: wanneer mensen begrijpen hoe hun lichaam en geest werken, verandert er iets fundamenteels.
Iemand die ziet hoe zijn eigen denkpatronen zijn stressniveau omhoogduwen, begint andere keuzes te maken. Iemand die merkt dat ontspanning in het lichaam automatisch rust brengt in het hoofd, hoeft daar niet meer van overtuigd te worden.
Dat maakt het verschil tussen een interessante sessie en een blijvende gedragsverandering.
Wat betekent dit voor jou als leidinggevende of HR-professional?
28 april is een mooie aanleiding. Maar veiligheid en gezondheid op het werk verdienen meer dan één dag per jaar.
Ze verdienen een cultuur waarin mensen zich veilig voelen om grenzen aan te geven.
Waarin welzijn niet alleen gemeten wordt in afwezigheid van ziekte, maar ook in aanwezigheid van energie, veerkracht en verbinding.
Vragen die behulpzaam zijn aan een veilige werkplek:
- Hoe gaat het hier werkelijk met de mensen?
- Hoe diep is welzijn verankerd zit in de dagelijkse praktijk van jouw organisatie?
Nieuwsgierig naar wat er meer mogelijk zou worden wordt als die vragen vaker gesteld worden en écht beantwoord …